CC zorgadviseurs is een organisatie voor management consultancy in de zorg. Gericht op de professional en de organisatie, om processen te verbeteren en vernieuwen.

Reactie op advies RvZ: Buurt gezondheidscentra nieuwe stijl

De Raad voor de Volksgezondheid heeft onlangs het advies Medisch-specialistische zorg in 2020 uitgebracht. De nota schetst een perspectief met ingrijpende gevolgen voor de hele zorgsector. Nederland kan toe met minder ziekenhuizen, vindt de RVZ. Minder complexe zorg moet niet meer in ziekenhuizen maar in gezondheidscentra in de buurt worden georganiseerd. Hoe ziet dat vergezicht er uit op buurtniveau en wat is daar voor nodig?

Het ziekenhuislandschap gaat er heel anders uitzien. Er zijn straks nog maar enkele tientallen ‘algemene’ ziekenhuizen met een breed pakket aan medisch-specialistische zorg. Kleine ziekenhuizen zullen alleen nog een beperkt pakket aanbieden. De RVZ heeft voor ogen dat in 2020 regionale zorgnetwerken zijn gevormd, opgebouwd uit een schillenmodel rondom buurtgezondheidscentra waarin o.a. algemene ziekenhuizen en een aantal kleine gespecialiseerde zelfstandige klinieken deelnemen. Complexe medische ingrepen worden geconcentreerd in een paar ziekenhuizen. Ook het aantal SEH’ s kan worden gehalveerd, aldus de RVZ.

Deconcentratie wordt dus de hoofdlijn. Met een nieuw ordeningsprincipe: “Dichtbij als het kan en ver weg als het moet”. Niet complexe medische zorg en de zorg voor chronisch zieken worden dichtbij, in buurtgezondheidscentra aangeboden. Dit worden centra die niet alleen huisartsenzorg en overige eerstelijnszorg bieden maar ook GGZ en een beperkt aantal vormen van medisch-specialistisch onderzoek en behandeling. Deze centra moeten ook 24/7 spoedhulp gaan bieden.

Samenwerking zorgprofessionals essentieel
Wat opvalt in de berichtgeving tot dusver is dat vooral de forse gevolgen voor ziekenhuizen breed worden uitgemeten. Op zich begrijpelijk. De impact aan de ‘basis’ is echter minstens even belangwekkend en spectaculair. Onmiskenbaar verandert de zorgvraag: steeds meer chronisch zieken, met vaak meerdere aandoeningen tegelijk. Het is een prima ontwikkeling dat zorgprofessionals dichtbij de burger nauw gaan samenwerken om integrale zorg te bieden.

Er zijn nu al allerlei initiatieven gaande om geïntegreerde eerstelijnszorg op buurtniveau te bieden. CC is daarbij betrokken; begeleidt zorgorganisaties en huisartsen in deze transitie. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn:

Versterking van de managementcapaciteit bij huisartsencentra;
De thuiszorgteams weer aansluiten op de eerstelijnszorg, het opnieuw uitvinden van de allround wijkverpleegkundige (die vroeger als wijkzuster al de vertrouwde rechterhand van de huisarts was);
Aansluiting kleinschalige woongroepen (met p.g. cliënten) op de eerste en tweedelijnszorg;
Taakherschikking, tussen o.a. specialisten, huisartsen, praktijkverpleegkundigen en gespecialiseerd verpleegkundigen;
Binnenhalen van extra diagnostische faciliteiten;
Het betrekken van de gemeente als partner;
De opzet van laagdrempelige inloopcentra;
Aandacht voor programmatische preventie;
De zoektocht naar dekkende financiering, enz.

Een bont palet dat tegelijk illustratief is voor de omvangrijke inspanningen die noodzakelijk zijn. Hier en daar zijn ook al voorzichtige experimenten gaande met zgn. anderhalve lijnszorg. Recent heeft de LVG ook een bruikbaar referentiekader voor geïntegreerde eerstelijnszorg aangereikt.

Uitdaging
Met het RVZ-advies wordt de lat nog hoger gelegd. Eigenlijk wil de RVZ afscheid nemen van het echelonneringsdenken. In de nieuwe opzet vervagen de scheidslijnen tussen nulde, eerste en tweede lijnszorg. In en vanuit zo’n 24/7 gezondheidscentrum-nieuwe stijl vindt de coördinatie van de gehele keten van verpleging en verzorging en chronische ziekenzorg plaats. In deze centra zijn straks poliklinische voorzieningen geïntegreerd. Via het zorgnetwerk worden hieraan andere medische vervolgvoorzieningen gekoppeld. Hiervoor is een substantiële opschaling van de huidige ‘eerstelijnszorg’ noodzakelijk: de uitrol van het nieuwe type buurtgezondheidscentra over het hele land inclusief een set medisch-specialistische voorzieningen en faciliteiten. Een mooi vergezicht. Voorwaarde is wel dat eerst de basale infrastructuur om goede eerstelijnszorg in de buurt te bieden wordt gerealiseerd. Werk aan de winkel!

Annemieke van Ede
Hans Dijkema

bron: http://rvz.net/publicaties/bekijk/medisch-specialistische-zorg-in-20-20

Graag houden wij u op de hoogte via onze maandelijkse update, klik hier.