CC zorgadviseurs is een organisatie voor management consultancy in de zorg. Gericht op de professional en de organisatie, om processen te verbeteren en vernieuwen.
Professionals in zorg: back to the future!
Steeds vaker hoor ik geluiden als "professionals in the lead", "geef het vak terug aan de dokter en de verpleegkundige" en "maak ruimte voor de professionals". Uitspraken van managers en professionals die oprecht menen dat hoe de gezondheidszorg zich heeft ontwikkeld een doodlopende weg is. Die ook weten dat zes op de tien verpleegkundigen overweegt het vak te laten voor wat het is. En bij 40% het werkplezier in de laatste twee jaar is afgenomen. Tel daarbij op, een krappe arbeidsmarkt die het grote aantal vacatures alleen doet toenemen. Kortom, geen rooskleurige toekomst. Dan maar de professionals in the lead en het vak terug aan de professionals, alsof dat de oplossing is.
Wat ik mij dan afvraag is wat krijgen professionals terug? En waar gaat de professional de leiding in nemen? Vragen waar het antwoord niet direct op gegeven kan worden. Uiteraard ruimte voor vakmanschap en voor de professionele autonomie zijn van alle tijden. Maar dat is niet genoeg. De ontwikkelingen in de zorg volgen elkaar in rap tempo op. De zorg van nu is onvergelijkbaar met 10-20 jaar geleden. Laat staan met die van morgen. Nu bezoekt het merendeel van patiënten zelf of via familie het internet voordat zij de dokterskamer betreden. De mogelijkheden van technologie zijn ongekend. Zelfstandigheid van patiënten gaat daardoor toenemen en ongetwijfeld leidt social-media tot nog niet voor te stellen vormen van communicatie tussen patiënt en professional.
"Nieuwe" organisatieprincipes, lean is daarvan een voorbeeld, doen hun intrede. Principes die in andere bedrijfstakken al heel gewoon zijn. Bijvoorbeeld in de auto-industrie. Nu zult u zeggen, "zorg is niet te vergelijken met de auto’s". Klopt, maar... wat mij laatst opviel tijdens een werkbezoek aan Scania, de vrachtwagenfabriek deed mijn ogen openen. Daar is optimaal klantdenken echt voor iedereen hét uitgangspunt, werken aan tevredenheid van medewerkers heeft continu aandacht. Door hun werkproces optimaal te organiseren, waar zij zelf invloed op kunnen uitoefenen. Iedere medewerker zal het gehele productieproces stil zetten wanneer hij een fout constateert en is zich bewust dat verspilling continu opgespoord dient te worden en continu verbeteren cruciaal is. Kennis delen en vergaande samenwerking tussen verschillende disciplines zijn absolute voorwaarden.
Wat betekent dit voor de zorgprofessional. Alleen ruimte geven is niet genoeg. Herijking van professionaliteit is nodig. Herijking met het oog op optimaal samenwerken, niet alleen tussen bestaande disciplines maar ook met patiënten als partner in hun eigen behandelproces én met nieuwe disciplines als IT-ers en procesontwerpers. Continu innoveren is de constante. En bovendien wat te denken van het steeds efficiënter werken met een zo hoog mogelijke kwaliteit van dienstverlening.
Kortom, volop ruimte aan de professional. Maar niet alleen dat. De toekomst gaat de totale organisatie aan.
Roland Peppel
